از دايرهء اسلام زيرا كه آن دخول است در علم غيب و ضلال به اعتقاد آنكه طريق موصل است به او سبحانه و ارتكاب افتراست بر او اگر مراد بربى در امرنى ربى او سبحانه باشد و شركست اگر مراد به آن صنم باشد و اگر مراد به آن قمار باشد و متناول آنچه محرمست پس آن خروج است از امر حقتعالى و دخول در نهى او و ميتواند بود كه مشار اليه ذلكم جميع محرمات مذكوره باشد يعنى ارتكاب همهء آنچه مذكور شد از امور محرمه بيرون رفتن است از امر الهى و در كنز آورده كه در اينمقام چند فايده است يكى آنكه اگر سؤال كنند كه امور مذكوره از منخنقة و موقوذه تا آخر يا آنست كه ميته است يا اگر اول است پس ذكر ميت مغنى خواهد بود از اينها و اگر ثانى است لازم ميآيد وجود واسطهء ميان حى و ميت و اين باطل است جواب گوئيم ذكر اينها به جهت آنست كه عرب آن را از ميته نميدانستند بلكه از قسم مذبوحات ميشمردند و ميته را مخصوص ميساختند بحيوانى كه بحتف انف خود بميرد پس بذكر اين بيان فرمود كه حكم جميع واحد است دويم نظير اينست قوله فى البقره إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَما أُهِلَّ بِه لِغَيْرِ اللَّه و در اينجا و در انعام و در نحل فرموده كه لِغَيْرِ اللَّه بِه بتأخير به آيا بينهما فرقى هست يا نه نزد بعضى آنست كه اصل اولست زيرا كه ما معد به فعل بمنزلهء جزئى است از او پس احق باشد بتقديم بخلاف آنچه معدى بلام است چه آن بمنزلهء جزء فعل نيست پس به جهت اهتمام ببيان استنكار آن تقديم لغير اللَّه كرده است در اين دو موضع خلاصهء سخن آنست كه تقديم يا در سورة البقرة به جهت آنست كه اصل است و بمنزلهء جزء فعل و تقديم لام در اين دو موضع جهة شدت اهتمام هم چنان كه بعضى مفعولات بر فاعل واقع مىشود به جهت اهتمام به آن سيم چون حكم لاحق بجمله به جهت معنى است كه يافت مىشود در شيء از اجزاء جمله پس ملحق بميته باشد جزء ميان از حى به جهت وجود معنى تحريم در آنكه موتست و فقد حياة * ( الْيَوْمَ ) * مراد روز معين نيست بلكه روز حاضر است و آنچه متصل به آنست از ازمنه آتيه و گويند مراد روز نزول آيه است چه در روايت آمده كه نزول اين آيه بعد از عصر روز جمعه در عرفات در حجة الوداع بود يعنى امروز * ( يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا ) * نااميد شدند كافران * ( مِنْ دِينِكُمْ ) * از ابطال دين شما و رجوع شما بدين ايشان بتحليل اين جنايت و غير آن و يا از آنكه غالب گردانند شما را بر آن تحليل * ( فَلا تَخْشَوْهُمْ ) * پس مترسيد از فتنهء ايشان و از غلبهء ايشان بر شما * ( وَاخْشَوْنِ ) * و بترسيد از من و خالص گردانيد خشيت را براى من در ارتكاب امور و اجتناب از منهيات مرويست كه حضرت رسالت صلَّى اللَّه عليه و آله در روز جمعه خطبه خواند و در آن